Kan een werknemer tijdens ziekte ontslagen worden?
Het is een hardnekkig misverstand om te denken dat een werknemer niet ontslagen zou kunnen worden tijdens ziekte of arbeidsongeschiktheid. Een werknemer is tijdens zijn ziekte in het algemeen wel beter beschermd tegen ontslag, maar een absoluut ontslagverbod tijdens ziekte bestaat niet.
De hoofdregel voor ontslag tijdens ziekte luidt: ontslag tijdens ziekte is toegestaan, ontslag wegens ziekte niet. Op deze hoofdregel zijn helaas wel weer een aantal uitzonderingen. De belangrijkste uitzondering is dat ontslag wegens ziekte wel is toegestaan als de periode van ziekte twee jaar of langer geduurd heeft.
Opzegverbod tijdens de eerste twee jaar van ziekte of arbeidsongeschiktheid
In het Burgerlijk Wetboek is een zogenaamd opzegverbod tijdens ziekte opgenomen. Op grond van dit verbod mag u als werkgever de arbeidsovereenkomst van een werknemer niet opzeggen gedurende de eerste twee jaar van zijn ziekte of arbeidsongeschiktheid. Na afloop van deze twee jaar geldt het opzegverbod dus niet meer en kunt u, na ontvangst van een ontslagvergunning, dus wel overgaan tot opzegging van de arbeidsovereenkomst.
Het woord ‘opzegverbod' geeft al aan dat het voor een werkgever dus verboden is om de arbeidsovereenkomst op te zeggen. Een werkgever zou via het UWV Werkbedrijf dus eventueel wel een ontslagvergunning kunnen aanvragen, maar vervolgens kunt u na ontvangst van deze ontslagvergunning de arbeidsovereenkomst niet opzeggen.
Maar als werkgever heeft u nog een andere mogelijkheid om voor een werknemer ontslag aan te vragen. U kunt namelijk de kantonrechter verzoeken de arbeidsovereenkomst te ontbinden. Omdat er in dat geval geen sprake is van opzegging van de arbeidsovereenkomst, is het opzegverbod tijdens ziekte bij de kantonrechter strikt genomen dan ook niet van toepassing.
Toch zal ook een kantonrechter niet al te snel besluiten om een arbeidsovereenkomst van een zieke werknemer te ontbinden. Dit wordt ook wel de reflexwerking van het opzegverbod tijdens ziekte genoemd. Als de kantonrechter het vermoeden heeft dat de ontslagaanvraag verband houdt met de ziekte of arbeidsongeschiktheid van de werknemer, dan zal de ontslagaanvraag waarschijnlijk afgewezen worden.
Als u de rechter duidelijk kunt maken dat uw ontslagaanvraag geen verband houdt met de ziekte van de werknemer (maar dat er bijvoorbeeld sprake is van een reorganisatie), dan is er een reële kans dat de rechter het arbeidscontract van de werknemer ontbindt.
Uitzonderingen op het opzegverbod tijdens ziekte
In een aantal gevallen geldt het opzegverbod tijdens ziekte niet. In die gevallen kunt u als werkgever dus proberen om via het UWV Werkbedrijf een ontslagvergunning aan te vragen. Lukt dat, dan kunt u vervolgens de arbeidsovereenkomst opzeggen, ook als de werknemer ziek is.
De belangrijkste uitzonderingen op het opzegverbod tijdens ziekte zijn:
1. Het ontslag heeft betrekking op een bedrijfssluiting of op sluiting van een deel van de onderneming waar de werknemer werkzaam is.
2. De werknemer weigert mee te werken aan redelijke werkgeversinstructies of instructies van de bedrijfsarts gericht op zijn re-integratie.
3. De werknemer is in staat passende arbeid te verrichten, maar hij weigert deze werkzaamheden te verrichten.
4. De werknemer weigert mee te werken aan het opstellen, evalueren en bijstellen van een plan van aanpak.
